Waarom de gasprijs beweegt: TTF, gasvoorraad en weer
De gasprijs volgt vraag en aanbod op de Europese groothandelsmarkt. Wat de TTF is, waarom de gasvoorraad ertoe doet en hoe een prijsbeweging bij jou aankomt.
In dit artikel
De gasprijs beweegt mee met vraag en aanbod op de Europese groothandelsmarkt. De graadmeter daarvoor is de TTF. Drie dingen sturen de prijs het sterkst: het weer, de vulling van de gasopslagen en de aanvoer van gas naar Europa. Hoeveel je daar zelf van merkt, hangt af van je contract. De belasting op gas beweegt niet mee.
De TTF: waar de prijs ontstaat
De Title Transfer Facility (TTF) is de Nederlandse handelsplaats voor aardgas. Handelaren, leveranciers en grote verbruikers kopen en verkopen er gas voor levering morgen, volgende maand of volgend jaar. De TTF is de belangrijkste referentieprijs voor gas in Europa.
De prijs staat in euro per MWh. Omgerekend: een TTF-prijs van € 40 per MWh is ongeveer € 0,39 per m³ gas, zonder belasting en zonder de opslag van de leverancier. De slotkoers van elke werkdag staat op de homepage.
Het weer
Gas wordt in Europa op grote schaal gebruikt om huizen te verwarmen. In een koude winter stijgt de vraag sterk, in een zachte winter blijft ze laag. Ook de verwachting telt: voorspellen de weermodellen een koudeperiode, dan reageert de markt vaak al voordat het koud is.
Weinig wind en zon werken in dezelfde richting. Gascentrales moeten dan meer stroom opwekken, en dat kost gas.
De gasvoorraad
In de zomer, als de vraag laag is, wordt gas opgeslagen in ondergrondse opslagen. In de winter wordt het er weer uitgehaald. De opslagen vangen zo het verschil op tussen zomer en winter.
De vulgraad is daarom een signaal waar de markt scherp op let. Zijn de opslagen aan het begin van de winter goed gevuld, dan is er een buffer voor koude weken. Zijn ze minder vol dan gebruikelijk, of lopen ze sneller leeg, dan stijgt de kans op krapte en vaak ook de prijs.
De actuele vulgraad van Nederland en Europa, met de historie erbij, staat op Gasvoorraad Nederland en Europa.
De aanvoer
Europa produceert zelf minder gas dan het verbruikt. De rest komt via pijpleidingen en als vloeibaar gas (lng) per schip. Lng wordt wereldwijd verhandeld: schepen varen naar waar de prijs het hoogst is. Is er in Azië veel vraag, dan moet Europa meer betalen om ladingen aan te trekken.
Valt een aanvoerroute weg door onderhoud, een storing of een conflict, dan stijgt de prijs. Politieke spanningen rond landen die gas leveren of doorvoeren, werken daardoor vaak direct door in de TTF.
Van groothandel naar jouw rekening
Een beweging op de TTF komt niet één op één op je rekening terecht. Twee dingen dempen het effect.
Je contract. Bij een dynamisch contract verandert je prijs elke dag mee. Bij een variabel contract past de leverancier het tarief met vertraging aan, omdat hij een deel van het gas vooraf heeft ingekocht. Bij een vast contract merk je niets tot het afloopt.
De belasting. De energiebelasting is een vast bedrag per m³: in 2026 ongeveer € 0,73 inclusief btw. Dat bedrag verandert niet mee met de markt. Bij een gemiddelde prijs van € 1,38 per m³ (CBS, augustus 2026) is ruim de helft dus ongevoelig voor de marktprijs.
Een rekenvoorbeeld. Stel dat het leveringstarief € 0,65 per m³ is en de marktprijs zo sterk daalt dat het leveringstarief met een kwart zakt. Je betaalt dan € 0,49 voor levering en nog steeds € 0,73 belasting: samen € 1,22. Je prijs per m³ daalt met ongeveer 12%, niet met 25%.
Kun je de gasprijs voorspellen?
Niet betrouwbaar. De prijs van vandaag bevat al wat de markt nu weet en verwacht. Wat de prijs beweegt, is nieuws dat niemand zag aankomen: een koudegolf, een storing, een conflict. Wij publiceren daarom geen prijsverwachting.
Wat je wel kunt doen, is de signalen volgen die de markt ook volgt: de TTF-prijs op de homepage en de gasvoorraad. En kiezen hoeveel prijsrisico je zelf wilt dragen. Zie Wat betekent het als je de gasprijs 3 jaar vastzet? en Wat is een dynamische gasprijs?
De korte versie van dit artikel staat in Waarom stijgt of daalt de gasprijs?