Vast of variabel energiecontract, of dynamisch? Zo kies je

Bij een vast contract ligt je prijs per m³ vast voor de looptijd. Bij een variabel contract kan je leverancier de prijs tussentijds aanpassen. Bij een dynamisch contract verandert de prijs elke dag mee met de groothandelsmarkt. Welke vorm bij jouw situatiepast, hangt af van wat je belangrijk vindt: zekerheid over je maandbedrag, vrijheid om over te stappen, of meebewegen met de markt.

De drie contractvormen naast elkaar

	Vast	Variabel	Dynamisch
Prijs per m³	ligt vast voor de looptijd (bijvoorbeeld 1, 3 of 5 jaar)	de leverancier past hem aan, meestal een paar keer per jaar	verandert elke dag, volgt de dagprijs van de groothandel
Wijziging vooraf gemeld	niet van toepassing	ja, de leverancier moet een tariefwijziging vooraf melden	nee, de prijs voor morgen is een dag van tevoren bekend
Tussentijds opzeggen	kan, met mogelijk een opzegvergoeding	kan, zonder opzegvergoeding	kan, zonder opzegvergoeding
Energiebelasting en btw	bij alle drie gelijk: het tarief per m³ is voor iedereen hetzelfde
Vaste kosten per jaar	bij alle drie: vaste leveringskosten van je leverancier en netbeheerkosten

Bronnen: ACM (opzegvergoeding, dynamische contracten), Rijksoverheid (opbouw van de energierekening).

Vast contract

Je spreekt een leveringstarief af dat niet verandert zolang het contract loopt. Stijgt de marktprijs, dan merk je daar niets van tot het contract afloopt. Daalt de marktprijs, dan merk je daar ook niets van.

Wat er wel kan veranderen: de energiebelasting en de netbeheerkosten. Die vallen buiten de vaste prijs en worden elk jaar opnieuw vastgesteld. Lees in je voorwaarden wat precies vastligt.

Zeg je een vast contract tussentijds op, dan mag de leverancier een opzegvergoeding rekenen. Sinds 1 juni 2023 hangt die volgens de ACM af van wat de leverancier werkelijk misloopt aan opbrengsten als je gewoon klant was gebleven voor de hele looptijd. De leverancier kijkt bij de opzegvergoeding dus onder andere naar de resterende looptijd van het contract en de ontwikkeling van de marktprijs. Hoe lang je een contract vastzet en wat dat betekent, staat in Wat betekent het als je de gasprijs 3 jaar vastzet?

Variabel contract

Het leveringstarief ligt niet vast. De leverancier mag het aanpassen en moet een wijziging vooraf aankondigen. Leveranciers kopen gas voor een groot deel vooruit in, dus een beweging op de markt komt pas na enige tijd, en niet altijd volledig, in het variabele tarief terug.

Je kunt een variabel contract op elk moment opzeggen zonder opzegvergoeding. Het CBS-gemiddelde dat op deze site staat, gaat over variabele contracten. In september 2026 was dat € 1,39 per m³ inclusief energiebelasting en btw. Dat is een landelijk gemiddelde. Wat je zelf betaalt, hangt af van je contract en je leverancier.

Dynamisch contract

Je betaalt per dag de groothandelsprijs voor gas, plus een vaste inkoopvergoeding van de leverancier, de energiebelasting en btw. Volgens de ACM is de prijs bij gas per dag vastgesteld en weet je hem een dag van tevoren. Je kunt het contract opzeggen zonder opzegvergoeding.

Op de homepage staat de dynamische prijs van vandaag: € 1,96 per m³ (gasdag van vandaag), waarvan € 0,97 dagprijs en € 0,06 gemiddelde inkoopvergoeding, zonder btw. Dat is € 0,57 hoger dan het CBS-gemiddelde bij een variabel contract. Het is een rekenvoorbeeld: de daadwerkelijke prijs verschilt per leverancier.

Onder de grafiek op de homepage staat per maand wat een dynamisch contract kostte naast dat gemiddelde. Zo zie je per maand welke van de twee goedkoper uitviel.

Bij gas speelt mee dat je het meeste verbruikt in de koude maanden. Op een koude winterdag gebruik je al snel 5 tot 8 m³, op een zomerdag ongeveer 0,3 m³ (vuistregel van de ANWB). Is de dagprijs in de winter hoog, dan telt dat zwaar mee in je jaarbedrag. Anders dan bij stroom kun je gasverbruik nauwelijks verschuiven naar een goedkoper moment. De ACM wijst er daarom op dat je zelf moet afwegen of je hogere tarieven in de winter kunt betalen. Meer informarit over dit soort contracten geven we in Wat is een dynamische gasprijs?

Hoe je kiest

Er is geen contractvorm die altijd het goedkoopst uitvalt. De daadwerkelijke prijs hangt af van hoe de marktprijs zich ontwikkelt, en dat weet niemand vooraf. Wat je wel kunt doen, is kiezen op basis van wat je zelf belangrijk vindt:

Vind je een voorspelbaar maandbedrag belangrijker dan meeprofiteren van een daling, dan past een vast contract daarbij.
Wil je zonder kosten kunnen overstappen en accepteer je dat het tarief tussentijds verandert, dan past een variabel contract daarbij.
Wil je de marktprijs direct volgen, en kun je een duurdere winter opvangen, dan past een dynamisch contract daarbij.

Leg bij het vergelijken altijd het totaal per jaar naast elkaar: prijs per m³ maal je eigen verbruik, plus de vaste leveringskosten. Een lage prijs per m³ met hoge vaste kosten kan bij weinig verbruik duurder uitvallen. Je verbruik vind je op je jaarafrekening; het gemiddelde per woningtype staat in Gemiddeld gasverbruik.

Contracten vergelijken

Op Energie vergelijken zie je actuele aanbiedingen van leveranciers voor jouw verbruik, met uitleg over hoe de volgorde tot stand komt.